Kaszel mokry u dziecka. Objawy, najczęstsze przyczyny i sposoby leczenia

Mokry kaszel u dziecka. Jak rozpoznać i w jaki sposób pomóc chorującemu dziecku? Kiedy można leczyć samemu, a kiedy zasięgnąć porady lekarza?

Kaszel to niemalże najczęstszy, obok kataru, objaw chorobowy u dziecka. Może mieć różny charakter: suchy lub mokry. Kaszel mokry u dziecka towarzyszy każdej łagodnej infekcji, ale może też być objawem innych poważniejszych schorzeń. Różne przyczyny i czas trwania kaszlu mokrego warunkują stosowanie odmiennego leczenia.

Mokry kaszel u dziecka – jak go rozpoznać?

Kaszel mokry jest odruchem obronnym naszego organizmu. Spowodowany jest zwiększoną produkcją śluzu w drogach oddechowych, najczęściej w odpowiedzi na infekcję wirusową, rzadziej bakteryjną. Jest naszym sojusznikiem w walce z chorobą. Dzięki niemu razem ze śluzem usuwane są drobnoustroje, które wywołały zakażenie. Podczas choroby ważne jest ustalenie, z jakim rodzajem kaszlu ma się do czynienia, by zastosować odpowiednie leczenie. Rodzice często mają kłopot z odróżnieniem charakteru kaszlu. Małe dzieci po odkrztuszeniu zalegającej wydzieliny połykają ją, a nie wypluwają. To dodatkowo utrudnia ocenę rodzaju kaszlu. W skrajnych przypadkach kaszel mokry u dziecka może sprowokować wymioty. Najłatwiej odróżnić kaszel mokry od suchego po brzmieniu, gdyż w odróżnieniu od kaszlu suchego, kaszel wilgotny jest głębszy o trochę „bulgocącym” dźwięku.

Najczęstsze przyczyny kaszlu mokrego

Kaszel mokry, zwany inaczej wilgotnym lub produktywnym, towarzyszy najczęściej łagodnym chorobom, takim jak zapalenie nosa, gardła i krtani. W takiej sytuacji jest poprzedzony kaszlem suchym (trwającym około 2–3 dni) bądź w przypadku zapalenia krtani – szczekającym. Kaszel mokry u dzieci może być również objawem poważniejszych infekcji (np. zapalenia oskrzeli), zatok obocznych nosa czy też chorób zakaźnych (np. krztuśca). Ten rodzaj kaszlu pojawia się również w innych problemach zdrowotnych, niezwiązanych z drogami oddechowymi, np. w refluksie żołądkowo-przełykowym, gdzie mamy do czynienia z cofaniem się treści pokarmowej z żołądka do przełyku, która następnie może dostać się do oskrzeli, wywołując podrażnienie i kaszel.

Co na mokry kaszel u dziecka

Chorujące dziecko bardzo często źle śpi w nocy, gdyż w pozycji leżącej mokry kaszel nasila się. Związane jest to ze spływaniem wydzieliny śluzowej po tylnej ścianie gardła. Należy wówczas zadbać o komfort chorego dziecka. Przed położeniem dziecka spać powinno się przewietrzyć pokój, a także odpowiednio nawilżyć powietrze. Można rozwiesić nad łóżeczkiem zwilżone pieluchy lub stosować nawilżacze. Niezwykle istotne jest utrzymanie odpowiedniej temperatury w pokoju, najlepiej około 18–19 stopni Celsjusza. Kolejną radą jest zrobienie dziecku inhalacji, np. z soli fizjologicznej. Należy również oczyścić z nadmiaru wydzieliny nosek, po uprzednim zaaplikowaniu np. soli morskiej.

Dziecko nie powinno również jeść zbyt obfitych posiłków, lepiej podawać mu częstsze, ale mniejsze porcje. Zapobiegnie to wymiotom, które mogą towarzyszyć kaszlowi mokremu. Niezwykle istotne, by dziecko było dobrze nawodnione, czyli trzeba dopilnować, by przyjmowało dużo płynów. Dużo, lecz nie na raz. Należy podzielić porcje picia na częste i niewielkie. Nie powinno się także karmić dziecka bezpośrednio przed snem, lepiej jest zachować około 1 godziny odstępu.

Można również ułożyć dziecko w pozycji półleżącej (małym dzieciom podkłada się coś pod nogi łóżeczka, a starszym – dodatkową poduszkę pod głowę). Wówczas spływająca wydzielina nie będzie podrażniała dróg oddechowych i chore maleństwo spokojnie zaśnie.

Co zrobić, gdy dziecko kaszle pomimo stosowania domowych sposobów? Kiedy zasięgnąć porady lekarza?

Kaszel mokry, jak już wiadomo, związany jest z odkrztuszaniem śluzu z dróg oddechowych. Nie zawsze jednak organizm radzi sobie z zalegającą wydzieliną, zwłaszcza gdy jest ona zbyt gęsta albo dziecko jest za małe. Co wówczas podać dziecku na mokry kaszel? Powinno się, poza oczywiście zadbaniem o dobre nawodnienie dziecka i nawilżenie powietrza, podać leki rozrzedzające wydzielinę i działające wykrztuśnie. Preparaty takie dostępne są w aptekach. Przed podaniem ich należy pamiętać, by stosować je zgodnie z informacją zawartą na opakowaniu. Jeżeli jednak po 2 dniach samodzielnego leczenia dziecko dalej ma mokry kaszel i wyraźnie źle się czuje, konieczne jest zasięgnięcie rady lekarza pediatry.

dr Danuta Sawicka – specjalista pediatrii

Kaszel suchy u dziecka – jak go rozpoznać? Najczęstsze przyczyny i sposoby leczenia kaszlu suchego Czego objawem może być kaszel?