Różne oblicza infekcji układu oddechowego

Kaszel jest objawem towarzyszącym niemal każdej infekcji układu oddechowego, zatem w postawieniu ostatecznej diagnozy istotne są nie tylko jego charakter czy czas trwania, lecz także obecność innych objawów.

Do charakterystycznych objawów przeziębienia u dzieci starszych należą kaszel w połączeniu z katarem, uczuciem zatkanego nosa, złym samopoczuciem, bólem głowy czy gardła. U młodszych pacjentów wygląda to nieco inaczej: kaszel będzie występował z różnymi niespecyficznymi objawami. Choroba może zacząć się gorączką częściej niż w populacji starszych pacjentów. Typowo kaszlowi będzie towarzyszyć wydzielina z nosa. Poza tym mogą występować rozdrażnienie, trudności w zasypianiu, trudności w karmieniu. Nierzadko pojawiają się też wymioty czy biegunka.

Rodzice powinni być świadomi, że takie objawy mogą być zwiastunem innych, dużo poważniejszych chorób, dlatego za każdym razem, gdy zaobserwują podobne symptomy u swoich dzieci, powinni szybko udać się na konsultację lekarską.

Kaszel w połączeniu z chrypką bardzo często jest objawem zapalenia krtani, które może przybrać kilka postaci:

  • Podgłośniowe zapalenie krtani – kaszel szczekający, pojawiający się w nocy, ustępujący po ekspozycji na chłodne powietrze. Może wystąpić stan podgorączkowy, chociaż przebieg bezgorączkowy również nie jest rzadkością. Konieczna konsultacja lekarska.
  • Zapalenie nagłośni – wywoływane przez bakterię Haemofilus influenzae, ze względu na szczepienia obowiązkowe występuje coraz rzadziej. Jest to ciężka, zagrażająca życiu choroba polegająca na obrzęku nagłośni; może w efekcie spowodować zamknięcie dróg oddechowych. Dziecko wysoko gorączkuje, ma duże trudności z oddychaniem i obficie się ślini. W przypadku zaobserwowania takich objawów należy niezwłocznie udać się do lekarza.

Przedłużający się kaszel, trwający po ustąpieniu początkowych objawów sugerujących przeziębienie, często z gorączką, może odpowiadać zapaleniu oskrzeli. Początkowo kaszel jest suchy i męczący, potem staje się mokry i wykrztuśny. U młodszych dzieci mogą pojawić się wymioty. Typowe są świsty i furczenia nad polami płucnymi. Zapalenie oskrzeli może być rozpoznane przez lekarza po osłuchaniu pacjenta.

U dzieci poniżej dwóch lat może wystąpić zapalenie oskrzelików – przebiegające typowo z silnym kaszlem, gorączką, dusznością wydechową oraz świszczącym oddechem.

Kaszel, gorączka, przyspieszenie oddechu (dzieci poniżej 2. miesiąca życia: > 60 oddechów na minutę; pomiędzy 2. a 12. miesiącem życia: > 50; powyżej roku: > 40) oraz wciąganie międzyżebrzy (przestrzeni między żebrami) są typowymi objawami sugerującymi zapalenie płuc. Ponadto chorobie mogą towarzyszyć osłabienie, ból w klatce piersiowej, ból brzucha, wymioty. Lekarz rozpoznaje zapalenie płuc na podstawie stwierdzenia typowych zmian osłuchowych nad polami płucnymi lub obrazu rentgenowskiego klatki piersiowej.

Kaszlowi mogą towarzyszyć objawy niekoniecznie związane z infekcją, jakkolwiek pojawienie się ich powinno być przesłanką do pilnej konsultacji lekarskiej. Należą do nich:

  • początek kaszlu w okresie noworodkowym,
  • kaszel podczas karmienia, kaszel o nagłym początku,
  • przewlekły produktywny kaszel,
  • towarzyszące kaszlowi pocenie nocne lub utrata masy ciała,
  • ciągły, nieustępujący lub narastający kaszel,
  • objawy przewlekłej choroby płuc.

Lek. Aleksandra Stańska-Perka, pediatra

Kaszel alergiczny u dziecka. Jak odróżnić kaszel alergiczny od infekcyjnego? Ucho-brzucho, czyli co dolega mojemu dziecku?

Zobacz też

Zapalenie oskrzeli – przyczyny i objawy

Ostre zapalenie oskrzeli to zakażenie dróg oddechowych objawiające się kaszlem suchym lub produktywnym trwającym maksymalnie 3 tygodnie z charakterystycznymi zjawiskami osłuchowymi. Często jest poprzedzone infekcją…

Czytaj więcej

Jakie infekcje mogą występować w układzie oddechowym?

W układzie oddechowym, a szczególnie w górnych drogach oddechowych, mogą pojawiać się liczne, różnorodne infekcje. Ze względów praktycznych najłatwiej podzielić je na infekcje górnych dróg…

Czytaj więcej