Proste czynności przyspieszające powrót do zdrowia w okresie infekcji

Infekcje dróg oddechowych są bardzo częstym powodem nieobecności dzieci w przedszkolu i szkole. Skuteczne leczenie skraca przebieg choroby nie tylko zmniejszając skalę nieobecności, ale również ograniczając przenoszenie infekcji na osoby w otoczeniu. Oprócz podawania leków równie ważnym elementem terapii jest prawidłowa pielęgnacja dziecka.

Dym tytoniowy

Nienarażanie dziecka na dym tytoniowy odgrywa nieocenioną rolę zarówno w zapobieganiu infekcjom, jak i w powrocie do zdrowia.

Substancje zawarte w dymie papierosowym powodują uszkodzenie aparatu śluzowo-rzęskowego, przez co torują drogę wirusom oraz utrudniają układowi immunologicznemu walkę z intruzem.

Otoczenie chorego

Panuje powszechne przeświadczenie, że w trakcie infekcji dróg oddechowych najlepiej trzymać dziecko w hermetycznym, ciepłym otoczeniu. W praktyce oznacza to szczelnie pozamykane okna, odkręcone kaloryfery oraz brak dostępu świeżego powietrza. Nic bardziej mylnego.

Dziecko w trakcie infekcji przebiegającej z obfitą wydzieliną z nosa dużo lepiej się czuje w chłodnym, świeżym miejscu.

Pomieszczenie powinno być często wietrzone, gdyż zapewnia to lepsze nawilżenie otoczenia, co sprzyja oczyszczaniu błon śluzowych z zalegającej wydzieliny. Dobrym rozwiązaniem są nawilżacze powietrza, jakkolwiek nie powinny one zastępować porządnego wietrzenia pomieszczenia, w którym przebywa dziecko. 

Tradycyjnym sposobem traktowania chorego dziecka jest ubranie w piżamkę i ułożenie do łóżka. Ma to uzasadnienie w przypadku, gdy dziecko wysoko gorączkuje, jest apatyczne, pokładające się i potrzebuje ograniczenia aktywności.

Jeśli chory jest w dobrej kondycji i zdecydowanie sprzeciwia się ograniczeniom stawianym przez opiekunów nie ma potrzeby zmuszania do pozostawania w łóżku.

Leżenie w łóżku znacznie utrudnia głębokie oddychanie oraz prawidłowe odkrztuszanie, powoduje zaleganie wydzieliny w drzewie oskrzelowym oraz toruje drogę nadkażeniom bakteryjnym. Opiekunowie powinni tak zorganizować dziecku czas, aby nie było zmuszone do ciągłego przebywania w pozycji leżącej czy półleżącej (odradza się wielogodzinne oglądanie filmów czy granie na komputerze), doskonałą propozycją jest układanie puzzli czy gry planszowe. Z drugiej strony nie można pozwolić dziecku na zupełną dowolność w dobieranych zabawach, gdyż nadmierne fizyczne zmęczenie może pogorszyć stan i przedłużyć powrót do zdrowia.

Apetyt

Dziecko w trakcie infekcji często ma zmniejszony apetyt. Wynika to z zaburzenia odczuwania smaków oraz pogorszenia samopoczucia. Rodzice w tej sytuacji często spełniają zachcianki żywieniowe dzieci. W rezultacie dieta składa się głównie z ciężkostrawnych potraw i słodyczy. Dodatkowe obciążenie organizmu nie sprzyja poprawie samopoczucia chorego dziecka.

W początkowej fazie infekcji należy podawać dziecku jedzenie lekkostrawne, zbilansowane pod względem zawartości substancji odżywczych, z ograniczeniem cukrów prostych, soli oraz tłuszczu. Nawet jeśli dziecko odmawia jedzenia takich posiłków, wraz z ustępowaniem dolegliwości apetyt powraca do normy.

Nawodnienie

Bardzo istotne jest dopilnowanie prawidłowego nawodnienia dziecka. Podstawowe zapotrzebowanie na płyny należy oszacować na podstawie masy ciała dziecka: przy wadze 20 kg: 1500 ml + 20 ml na każdy kilogram powyżej 20 kg masy ciała. Należy pamiętać, że gorączka zwiększa zapotrzebowanie na płyny o 10-12% na każdy stopień powyżej 38 stopni Celsjusza. Dodatkowo pojawienie się biegunki lub wymiotów wymaga podania dodatkowej porcji płynów. Dzieciom wymiotującym należy podawać chłodne płyny często w małych porcjach (np. łyżka co 5-10 minut). Do płynów oprócz podawanych napojów zaliczamy także zupy, przeciery, jogurty.

Prawidłowe nawodnienie nie tylko poprawia samopoczucie dziecka, ale również rozrzedza wydzielinę w drogach oddechowych, ułatwiając jej ewakuację.

Wytwarzająca się w jamie nosa wydzielina wpływa negatywnie na samopoczucie dziecka. Ponadto może powodować wystąpienie powikłań, takich jak zapalenie ucha środkowego. Istotną kwestią jest regularne usuwanie wydzieliny przy pomocy np. aspiratorów u młodszych dzieci oraz nauka oczyszczania nosa u starszych.

W leczeniu infekcji dróg oddechowych obok środków farmakologicznych równie istotna jest prawidłowa pielęgnacja dziecka. Przestrzeganie prostych zasad dotyczących opieki nad chorym przyniesie korzyść pod postacią poprawy samopoczucia oraz szybszego powrotu do zdrowia.

Lek. Aleksandra Stańska-Perka, pediatra

Powrót do codziennej aktywności po infekcji dróg oddechowych Przeziębienie, zapalenie oskrzeli czy już zapalenie płuc?

Zobacz też

Czy można temu zapobiec? Co zrobić, gdy dziecko często choruje?

Choroby układu oddechowego są dominującą przyczyną wizyt u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oraz nieobecności w szkole. Dzieci młodsze chorują 6-7 razy rocznie, choć liczba ta…

Czytaj więcej

Przeziębienie, zapalenie oskrzeli czy już zapalenie płuc?

Przeziębienie, zapalenie oskrzeli i zapalenie płuc są kolejnymi przystankami na trasie infekcji dróg oddechowych. O ile zapalenie oskrzeli jest poprzedzone przeziębieniem, o tyle zapalenie płuc…

Czytaj więcej